Prag

De buispost van Praag (Pražská Potrubní Pošta) is de laatste in werking zijnde stadsbuispost installatie geweest. Het transportsysteem was nog volledig functioneel tot dat, in de zomer van 2002, een overstroming de stad Praag overspoelde. In 2004 is gestart met de reparatie van veel onderdelen van de installatie, maar het schijnt dat sommige lijnen zo zwaar werden beschadigd dat zij niet kunnen worden hersteld.

De buispostinstallatie werd gebruikt om post(pakketten) van het ene, naar het andere postkantoor te brengen, waar dan ook in Praag. De gebruikte buispostpatronen hadden een diameter van 5 centimeter en lengte van 30 centimeter, het gewicht mocht maximaal 3 kilogram zijn. De centrale controlekamer die gevestigd is het Hoofdpostkantoor (ongeveer 300 meter van Wenceslas Square, één van de belangrijkste pleinen in het zakelijk en cultureel centrum van Praag) is de spil van deze installatie.

De installatie bestond uit vijf belangrijke onderlinge transportlijnen en twintig directe lijnen, met een totale lengte van 55 kilometer. Het Duitse bedrijf Mix & Genest AG heeft de installatie in 1920 opgeleverd. De transportleidingen zijn opgebouwd uit stalen buizen met een interne diameter van 65 millimeter. Zij worden onderling verbonden door manchetmoffen, die de coaxiale en luchtdichte verbindingen waarborgen. De transportbuizen zijn over het algemeen ingegraven op een diepte van 90 tot 150 centimeter onder de bestratingen van de straten van Praag. De drie kruisingen met de rivier de Vltava werden gerealiseerd in de constructie van bruggen (niet onder het waterniveau). De diameters van de bochten zijn buiten de gebouwen minimaal 3,5 meter geweest en binnen de gebouwen was dit 2,5 meter. Er zijn veel inspectiepunten in de transportbuizen gemaakt, om in het geval van een obstructie van buispostpatronen de buis eenvoudig te kunnen openen.

Om de drie kilometer transportbuis werd een compressor aangesloten. Deze compressoren kunnen door een T-verbinding in de transportbuizen zuigen en blazen. Eerst zuigt deze de lucht uit de buis en transporteert daardoor de patroon naar T-verbinding toe. Het buiscontact signaleert dat de patroon voorbij de T-verbinding kwam, en vervolgens zal de compressor nu gaan blazen om de patroon naar het juiste adres verder te vervoeren. Het was mogelijk om tot 10 patronen op elke lijn te hebben.

De patronen in Praag hadden een gemiddelde snelheid van ongeveer 35 kilometer per uur, wat een zeer concurrerende snelheid was. Rond 1970 is er namelijk een experiment geweest waarin werd geprobeerd om 50 telegrammen (de maximale capaciteit van de buispostpatroon) op drie verschillende manieren van het Hoofdpostkantoor naar het Kasteelpostkantoor van Praag te transporteren. De eerste manier was door het gebruik van een bode, de tweede door gebruik van het telexsysteem (met de snelste bediende - winnaar van de schrijfmachinecompetities), en als derde door het buispostsysteem van Praag.
Het buispostsysteem was de absolute winnaar, die had slechts acht minuten nodig om het pakket op het juiste adres af te leveren.

---